Nhiều chủ tiệm biết luật liên bang về 1099 và W2 xét chuyện ai điều khiển: ai sắp giờ, ai đặt giá, ai lo đồ nghề. ABC test khắt khe hơn nhiều. Nó mặc định người làm là nhân viên, và bắt tiệm phải chứng minh điều ngược lại ở cả ba điểm.
Bài này giải thích luật thường được áp dụng ra sao, không phải tư vấn pháp lý hay thuế. Luật tiểu bang thay đổi và áp dụng khác nhau tuỳ mục đích, như lương, trợ cấp thất nghiệp hay thuế. Hãy hỏi luật sư lao động hoặc CPA ở tiểu bang của bạn về trường hợp cụ thể.
Bài này nằm trong loạt bài về trả thợ nail theo 1099 hay W2.
Ba điều kiện, áp vào tiệm
Người làm được coi là nhân viên, trừ khi tiệm chứng minh được đủ cả ba:
A: Không chịu sự điều khiển
Thợ tự quyết làm thế nào, khi nào và cho ai. Ở tiệm, nghĩa là thợ tự đặt giờ, giá và dịch vụ, và tiệm không chỉ đạo công việc của thợ. Nếu tiệm sắp giờ, đặt bảng giá hay chia turn, điều kiện A đã có vấn đề.
B: Nằm ngoài ngành nghề chính của tiệm
Công việc phải nằm ngoài những gì tiệm thường làm. Đây là điều kiện phần lớn tiệm không qua được. Ngành nghề của tiệm nail là làm móng. Thợ nail làm móng tại tiệm đó chính là ngành nghề chính của tiệm. Thợ tóc ở tiệm tóc hay barber ở barbershop cũng y như vậy.
Thợ sửa ống nước tới sửa bồn rửa của tiệm thì qua điều kiện B. Thợ làm móng thì không.
C: Có cơ sở làm ăn riêng
Thợ có cơ sở làm ăn riêng trong nghề này: khách riêng, giấy phép kinh doanh riêng, tự quảng bá, và có thể làm cho nơi khác. Thợ chỉ làm ở tiệm bạn, theo điều kiện của tiệm, thường không qua điều kiện C.
Tiểu bang nào áp dụng ABC test
Các tiểu bang dùng ABC test cho những mục đích khác nhau, và một tiểu bang có thể dùng nó cho luật này mà không dùng cho luật khác.
Cho luật lương (minimum wage, overtime, trả lương):
- California: ABC test áp dụng rộng, theo luật thường gọi là AB5.
- Massachusetts: một trong những dạng khắt khe nhất.
- New Jersey: cho luật lương và trợ cấp thất nghiệp.
Chỉ cho trợ cấp thất nghiệp: nhiều tiểu bang khác, như Connecticut, Illinois và Vermont, dùng một dạng ABC test để xác định ai được hưởng.
Những nơi còn lại: vẫn áp dụng các tiêu chuẩn liên bang của IRS và Department of Labor, cùng luật riêng của tiểu bang, có thể theo sát các tiêu chuẩn đó hoặc gần giống.
Danh sách này thay đổi khi tiểu bang ra luật mới và toà án có phán quyết mới. Hãy kiểm tra với cơ quan lao động hoặc cơ quan trợ cấp thất nghiệp của tiểu bang để biết luật hiện hành.
Ngoại lệ cho ngành làm đẹp ở California
California là tiểu bang chủ tiệm hỏi nhiều nhất, vì luật cho người làm đẹp ở đây rất cụ thể:
- Thợ nail (manicurist có bằng): luật California từng có ngoại lệ cho manicurist, nhưng ngoại lệ này đã hết từ ngày 1/1/2022. Từ đó, thợ nail thuộc diện ABC test, mà thợ làm ở tiệm nail thì rất hiếm khi qua.
- Thợ tóc, barber, esthetician và electrologist: vẫn có thể thuộc diện ngoại lệ, và được xét theo tiêu chuẩn cũ linh hoạt hơn của California, nếu đáp ứng các điều kiện như:
- Tự đặt giá và tự nhận tiền, khách trả thẳng cho thợ.
- Tự đặt giờ làm và có khách riêng.
- Có bằng hành nghề của mình.
- Có cơ sở làm ăn riêng, có thể là thuê ghế hay thuê phòng trong salon.
Nếu không đáp ứng các điều kiện này, ABC test cũng áp dụng cho họ. Câu chữ chính xác rất quan trọng, nên hãy hỏi luật sư lao động ở California.
Trường hợp nào dễ qua, trường hợp nào không
| Cách làm | Khả năng qua ABC test |
|---|---|
| Thợ ăn chia lương, theo giờ, giá và chia turn của tiệm | Không qua. Đây là nhân viên. |
| Thợ "1099" mà giờ, giá, chia turn y như thợ W2 | Không qua. Mẫu giấy không đổi được thực tế. |
| Thợ thuê ghế tự đặt giá và giờ, giữ khách riêng, trả tiền thuê cố định | Có cơ hội hơn, và có thể thuộc ngoại lệ cho người làm đẹp có bằng |
| Thợ có cơ sở riêng trong salon suite, có bằng và khách riêng | Vững nhất |
Nếu tiệm bạn ở tiểu bang dùng ABC test
- Coi thợ đang làm tại tiệm là nhân viên, trừ khi họ thật sự có cơ sở làm ăn riêng. Ở phần lớn tiệm, nghĩa là W2.
- Nếu cho thuê ghế, hãy làm cho thật: thợ tự đặt giá và giờ, giữ khách riêng, dùng đồ nghề của mình, trả tiền thuê cố định và không nhận khách walk-in theo turn của tiệm. (Xem thợ thuê ghế là nhân viên hay nhà thầu.)
- Đừng dựa vào việc thợ tự xin hay giấy đã ký. (Xem thợ nail xin trả 1099, chủ tiệm có chịu trách nhiệm không.)
- Hỏi luật sư lao động hoặc CPA ở địa phương trước khi thay đổi gì, nhất là cách xử lý những năm trước.
- Giữ sổ sách rõ ràng về giờ làm, dịch vụ, thu nhập và tip, dù xếp thợ theo kiểu nào.
SupaDay giúp phần sổ sách. Phần tính chia lương cho thấy mỗi thợ kiếm bao nhiêu theo dịch vụ và theo tuần, tách riêng tip thẻ và tip tiền mặt, sẵn sàng cho payroll W2 hay xem xét tiền thuê ghế.
Kết luận
ABC test đảo ngược câu hỏi quen thuộc. Thay vì hỏi người làm có giống nhân viên không, nó mặc định họ là nhân viên cho tới khi tiệm chứng minh được ngược lại ở cả ba điều kiện. Với tiệm, điều kiện B là khó nhất: thợ làm nail hay làm tóc tại tiệm là đang làm đúng việc của tiệm. Ở tiểu bang dùng ABC test, hãy tính chuyện W2 cho thợ đang làm, hoặc cho thuê ghế thật sự độc lập. Xem SupaDay ghi thu nhập từng thợ thế nào →
